تبلیغات
پشت پلک کتاب - نظریات ارسطو درباره ادبیات

شارژ ایرانسل

فال حافظ

در صورت استفاده از مطالب منبع را قید کنید
 

دوشنبه 25 شهریور 1392
ن : بهـــــاره .ش نظرات

نظریات ارسطو درباره ادبیات

کلمات کلیدی : ارسطو , نقد ادبی ,


بدون توجه به اینکه چه فکری درباره تئوری های نقد افلاطون می شود باید اذعان داشت، او بود که بسیاری از مشکلات نقد ادبی را فرموله و تنظیم کرد. همچنین از افتخارات اوست که شاگردش – ارسطو- است که به عقیده منتقدان بعد از او بهترین پاسخ ها را به سوالاتی داد که افلاطون مطرح کرده بود. زمانی که ارسطو ذهنش را متمرکز تحلیل ادبیات کرد، درباره آینده آتن- که افلاطون بسیار نگران آن بود- تصمیم گیری شده بود. از آن پس آتن یک قدرت درجه دوم به شمار می رفت. دیگر مشکلات اجتماعی و سیاسی از درجه اهمیتی که در زمان افلاطون داشتند برخوردار نبودند. این موضوع ارسطو را قادر ساخت تا با آرامش بیشتر به سوالاتی که استادش را نگران کرده بود بیاندیشد.

از آنجایی که آنچه افلاطون گفته بود همیشه در ورای ذهنش بود، ارسطو - که این هم از هوش سرشارش ناشی می شود - متوجه آنچه افلاطون به دنبال آن بود شد. و این کار را با  قرار دادن قوانین متافیزیکی خودش در مقابل قوانین استادش انجام نداد بلکه با بررسی خود ادبیات  به آن دست یافت. درست به همان شیوه که گونه های زیستی را در زمان نوشتن کتابش درباره حیوانات، بررسی و آزمایش کرده بود. مقصر او نیست که بعد ها توضیحات و ادراکات او به قالب قانون درآمدند.حقیقتا کل متد او سرزنشی است عیله کسانی که استاندارد های قطعی تعیین کردند و سعی کردند آثار هنری را در چهارچوب آن بگنجانند.

در همان ابتدای رساله بوطیقایش او قول می دهد که ادبیات را مستقل از پیش فرض های افلاطون بررسی کند. ارسطو شعر حماسی، تراژدی، کمدی، اشعار وحشیانه ی یونان باستان و موسیقی را یکسان می بیند از آن جهت که همه آنها محاکات هستند. آنها در مواد اولیه، موضوعات و شیوه محاکات با هم متفاوتند. همه آنها به جز موسیقی از زبان موزون پیروی می کنند. اما او تسریع می کند که نمی تواند به امپدوکلس عنوان شاعر را اطلاق کند صرفا بخاطر اینکه او فلسفه طبیعی اش را به صورت موزون نوشته است. شاعر از انسان ها کپی برداری و محاکات می کند.از انسان هایی که پویا هستند و آنهایی که بهتر و یا بدتر از آنچه ما هستیم، هستند." تنها فرق بین تراژدی و کمدی در این است که هدف کمدی نشان دادن اشخاص بدتر از آنچه در زندگی واقعی می بینم و هدف تراژدی نشان دادن آنها بهتر از زندگی واقعی است."

شعر دو دلیل برای موجودیتش دارد :اول اینکه انسان حیوانی مقلد است و از محاکات لذت می برد. "شاهد این موضوع را می توان در حقیقت زندگی دید. ما از اندیشیدن به موضوعاتی که به دیده درد به آنها می‌نگریم، وقتی با تمام جزئیات بازسازی می شوند، لذت می بریم. مثل تصویر حیوانات وحشی و اجساد. علت این است که دانستن، بالاترین لذت را نه تنها به فیلسوفان بلکه به تمام انسان های عادی که ظرفیت آموختنشان بسیار محدود است نیز می دهد." دومین دلیل وجودش، به همان اندازه، طبیعی و دلپذیر بودنش برای انسان است: هماهنگی و وزن.

برای افلاطون لذتی که از محاکات و وزن ناشی می شود می تواند خطرناک باشد و روح مدنی را خراب می کند. ارسطو موقتا درباره این مجادله بحث نمی کند. او در این مرحله تنها می خواهد با  استدلالش نشان دهد که محاکات کردن و کسب لذت از این محاکات طبیعی است.

ارسطو با پیروی از استادش به این موضوع معتقد است که هر چه موضوع عالی تر باشد نوع شعر هم عالی تر است. " ارواح دقیق و والا وقایع اصیل و وقایع انسان های خوب را محاکات می کنند  و افراد کم مایه وقایع اشخاص بی ارزش تر را که ابتدا هجو و طنز تصنیف می کنند در حالی که گروه قبلی خدایان را تسبیح و مردان مشهور را ستایش می کنند." از دیدگاه مدرن این مورد با دیدگاه دیگرش تناقض دارد که اظهار داشته بود لذت از کیفیت محاکات- بدون توجه به موضوع مورد محاکات- می آید. که این مورد ممکن است از عوارض بی اعتنایی های سفت و سخت افلاطون باشد. شاید همین موضوع دلیل این واقعیت باشد که ارسطو کمدی را با یکی دو جمله که " محاکاتی است از اشخاص سطح پائین ولی نه به معنای واقعی کلمه بد، بلکه گونه های مضحک و صرفا زیر مجموعه هایی از زشتی." به کنار گذاشته است.

توجه ویژه ارسطو به تراژدی است که اینگونه توصیفش می کند"  تراژدی محاکات است از كار و كرداری شگرف و تمام , دارای درازی و اندازه ی معین, به وسیله ی كلامی به انواع زینت ها آراسته, و آن زینت ها نیز هر یك به حسب اختلاف اجزاء مختلف, و این محاکات به وسیله ی كردار اشخاص تمام می گردد, نه این كه به واسطه ی نقل و روایت انجام پذیرد و شفقت و هراس را بر انگیزد تا سبب تزكیه ی نفس انسان از این عواطف و انفعالات گرد". این تعریف مشهور ذهن افراد زیادی را به خودش مشغول کرده است. عده ای از آنها اینقدر صریح هستند که تصدیق کنند که حسی که در انتهای یک تراژدی بزرگ داشته اند با حسی که گویی از احساس تزکیه شده اند تفاوت دارد. بی شک ارسطو احساس می کرد باید به اتهام افلاطون پاسخ دهد که می گفت درام احساسات را در دل انسان بر می انگیزد بنابراین قادر است او را احساساتی تر و بی منطق تر کند. ارسطو بر این عقیده بود که تراژدی احساسات ما را تزکیه می کند. البته بهتر می بود اگر ادعا می کرد- با توجه به تاکیدش بر فرم – که تراژدی واقعی به احساسات ما فرم می دهد و در نتیجه آنها را کنترل می کند و آنها را به گونه ای می سازد که از خطرناک بودن و غیر قابل کنترل بودن که افلاطون را نگران می کرد دور می کند.

فرم شاید مفهومی ضمنی باشد. در هر صورت ایده‌ی فرم بزرگترین کمکی است که ارسطو به نقد ادبی کرده است. برخلاف افلاطون که شعر را با محتوایش تعریف کرد، ارسطو متوجه بود که تفاوت بین تراژدی و زندگی این است که تراژدی یک نقطه آغار، میانه و پایان دارد و به طور مطلوبی هر قسمت با بخش های دیگر در ارتباط است. این تعریف می تواند فرم منطقی نامیده شود. اما یک فرم اخلاقی هم وجود دارد. قهرمان تراژدی " مردی است که مطلقا خوب و عادل نیست با این حال دلیل بدبختی اش نه گناه و فساد بلکه بعضی اشتباهات و نقص هایش است. او باید کسی باشد که شناخته شده و موفق است. شخص برجسته ای مانند ادیپس و یا تایسس و یا مردان برجسته دیگری از این خانواده ها."  در نتیجه قهرمان تراژدی یک نقص دارد - اگر چه ممکن است خود مسبب این نقص نباشد- بنابراین زمانی که به سرنوشت بدی دچار می شود حس عدالتخواهی ما دچار شوک نمی شود. این فرم احساسی با نتیجه‌ی اثر تراژدی که ما قبلا مطرح کرده بودیم همخوانی دارد. اینکه قهرمان تراژدی باید از یک خانواده سرشناس باشد تنها مد نظر ارسطو نبود بلکه بسیاری از منتقدان و نمایشنامه نویسان تا به روزگاز ما هم به آن معتقدند.

این اعتقاد به فرم او را قادر می سازد تا به تهمت افلاطون که در نظرش شاعران دیوانه‌اند پاسخ دهد. هنر شعر هنر فردی است با استعداد خدادای نه یک انسان دیوانه. زیرا شاعر باید به حقیت رنج های شخصیتش دست پیدا کند و غم ها و خشم هایش را قبل از آنکه از آنها محاکات کند، احساس کند. انسانی که قادر به کنترل جنون خود نیست نمی تواند چنین کاری کند.

ارسطو در پاسخ به تمام حمله های مهم افلاطون با احتیاط عمل می کند. در مورد اتهامی که شاعر دروغ و خطا می گوید، برای مثال وقتی که او یک مسابقه ارابه رانی را به اشتباه نسبت به خود ارابه ران تشریح می کند، ارسطو ادعا می کند که استاندارد هایی که در هنر زندگی و یا دیگر هنر ها صحیح است با استانداردهای هنر شعر از یک جنس نیست. تنها خطای قابل توجه زمانی اتفاق می افتد که شاعر به علت عدم توانایی در محاکات درست عمل نکند. اما اگر در موارد پزشکی و یا مواردی در دیگر حرفه ها اشتباه کرد این یک اشتباه شاعرانه نیست. به عبارت دیگر ارسطو پاسخ سقراط را در رساله ایون افلاطون به گونه ای می دهد که ایون می بایست  به سقراط می داد. هدف و غایت شعر با هدف کسی که ارابه رانی آموزش می دهد یکی نیست.

ارسطو در پاسخ به ایرادات متافیزیکی افلاطون نیز با احتیاط عمل می کند برای مثال آنجا که می گوید شاعر شیئی را محاکات می کند (که خود قطعا از کمال مطلوب محاکات شده است) که دو درجه از حقیقت به دور است. ارسطو اشاره می کند که شعر خیلی جهانی تر از چیزهای دیگر است. " وظیفه شاعر نقل آنچه اتفاق افتاده است نیست بلکه نقل چیزهایی است که ممکن است اتفاق بیافتد - آنچه که برا اساس قانون احتمالات امکان وقوع دارد." بنابراین او تمایز مشهورش میان تاریخ و شعر را قائل می شود: تاریخ نگاران آنچه قبلا واقع شده است را می نویسند؛ شاعران آنچه که می تواند واقع شود. " بنابراین شعر فلسفی تر و بالاتر از تاریخ است: زیرا شعر به ارائه مفاهیم عمومی و جهانی تمایل دارد ولی تاریخ به ارائه مفاهیم خاص." بنابریان در شعر است که یک کار نشده‌ی محتمل از یک احتمال باور نکردنی قابل قبول تر است. این نکته تلویحا اشاره می کند که شاعر نه فقط صرفا از چیزهایی که در طبیعت هست محاکات می کند – که طبق نظر افلاطون چنین می کند-بلکه در واقع به آنچه که به کمال مطلوب نزدیک تر است، دست می یابد. ارسطو تاکید دارد شعر دنیا را نه آنجور که هست بلکه آنجور که باید باشد نشان می دهد. این تاکید بر جهانی بودن مفاهیم، با اینکه در ابتدا به عنوان پاسخی به افلاطون فرض می شود، در کل نگرش ارسطو به ادبیات به طور ضمنی وجود دارد.

از آنجایی که شعر با مفاهیم جهانی سر و کار دارد، شخصیت های شاعر همانند طرح شعر هایش باید جهانی باشند. این نگرش تمام تراژدی های کلاسیک را فرم می دهد چه در زمان ارسطو و چه در زمان لوئی چهاردهم. وقتی او از شخصیت صحبت می کند بر این عقیده است که خوبی با تمام طبقات مردم در ارتباط است. " حتی یک زن هم می تواند خوب باشد و همچنین یک برده؛ اگر چه زن ممکن است جنس دوم باشد و برده تقریبا بی ارزش." بدیهی است شاعری که از این نظرات پیروی می کند باید شاهش را به شیوه ای که مردان و شاهان خوب هستند تصویر کند نه به شیوه ای که زنان و بردگان خوب هستند. این تاکیدات، هنر کلاسیک را از هنر رمانتیک و واقع گرا متمایز می کند. شاهی که مانند یک شاه رفتار نمی کند جایگاهش را در میان رمانتیک ها و واقع گراها پیدا می کند. هم به این دلیل که نویسندگانشان می خواهند تاثیر گذار و بکر باشند و هم بخاطر اینکه یک برش از زندگی را همانطور که در فصل های بعد خواهیم دید نشان دهند. 

بدیهی است که ارسطو درباره همه نمایشنامه ها نمی نویسد او درباره نمایشامه های یونایی که می شناسد می نویسد. آنچه که او درباره اش می نویسد پیش از این متعلق به گذشته و محدود به یک گروه خاص و یک زبان خاص است. او مانند بسیاری از گذشتگان درک کمی از تاریخ دارد. با این حال ما ، نه افلاطونیون ونه ارسطویی ها، بلکه ما مدرنیست ها می توانیم  ازدرک تاریخی خودمان استفاده کنیم تا او را برای انجام ندادن آنچه که هیچ کدام از مردمان زمانش قادر به انجامش نبودند، سرزنش نکنیم.  دست آورد های بی نظیر او همیشه باقی می مانند. او از هر نقاد دیگری که تا به حال زیسته است حقایق بیشتری درباره ادبیات تمام اعصار به ما گفته است اگر چه درباره همه ادبیات این کار را نکرده است.

هر چه بیشتر بوطیقای او خوانده شود  بیشتر  تحت تاثیر این نکته قرار می گیریم که دلیل اصلی ارسطو برای نگارش آن پاسخ به افلاطون بود. کاری که به درجه اعلا انجام داد. ما باید سپاسگذار افلاطون – دشمن شعر – باشیم که باعث الهام بخشیدن به این دفاع باشکوه شد. 

برگرفته از کتاب: تاریخ کوتاهی از نقد ادبی نوشته ورنون هال

ترجمه: بـ . ش




می توانید دیدگاه خود را بنویسید
buy cialis germany جمعه 16 آذر 1397 10:43 ق.ظ

Kudos. Lots of stuff!

best generic drugs cialis cialis great britain cialis therapie purchasing cialis on the internet il cialis quanto costa cialis generika in deutschland kaufen cialis pills price each chinese cialis 50 mg only best offers cialis use cialis 10mg prix pharmaci
Online cialis پنجشنبه 15 آذر 1397 03:31 ب.ظ

Awesome stuff. With thanks!
cialis official site free cialis cialis 5 mg effetti collateral generic cialis tadalafil fast cialis online comprar cialis navarr non 5 mg cialis generici cialis for daily use cialis kaufen wo tadalafilo
buy generic cialis pills چهارشنبه 14 آذر 1397 05:49 ق.ظ

You have made your point!
cialis with 2 days delivery cialis 5 mg buy recommended site cialis kanada no prescription cialis cheap tesco price cialis cialis y deporte prices on cialis 10 mg buy cialis cheap 10 mg overnight cialis tadalafil legalidad de comprar cialis
buy cialis without a doctor's prescription سه شنبه 13 آذر 1397 06:32 ب.ظ

Regards, Lots of posts.

chinese cialis 50 mg cialis 5mg billiger order cialis from india the best choice cialis woman cialis et insomni cialis tadalafil acheter cialis kamagra cialis great britain free cialis cialis per paypa
buy cheap cialis no prescription سه شنبه 13 آذر 1397 07:23 ق.ظ

Cheers. Numerous write ups.

cialis 20 mg cut in half comprar cialis navarr cialis prezzo in linea basso online cialis purchase once a day cialis generic cialis levitra enter site 20 mg cialis cost get cheap cialis cialis online achat cialis en suisse
Cialis 20 mg یکشنبه 11 آذر 1397 06:56 ب.ظ

Thanks a lot! Lots of forum posts!

comprar cialis 10 espa241a prices for cialis 50mg the best site cialis tablets cialis generico online cialis 20 mg cut in half cialis flussig cialis uk cialis for daily use cialis 5 mg funziona cialis pills
Buy cialis online یکشنبه 11 آذر 1397 06:32 ق.ظ

You actually mentioned that superbly.
cialis for sale in europa cialis billig canadian drugs generic cialis buy cialis online cialis prezzo al pubblico generic cialis pill online cialis online nederland safe site to buy cialis online enter site very cheap cialis cialis australian price
Buy cialis شنبه 10 آذر 1397 07:16 ب.ظ

Thank you. Good stuff.
buy name brand cialis on line american pharmacy cialis if a woman takes a mans cialis cialis for sale when can i take another cialis cialis taglich how much does a cialis cost cialis 200 dollar savings card cialis 5 mg funziona precios de cialis generico
buy cialis no rx شنبه 10 آذر 1397 06:09 ق.ظ

Seriously tons of good facts!
cialis per paypa cialis 5 mg scheda tecnica cialis diario compra wow look it cialis mexico cialis 20mg preis cf cialis 100mg suppliers discount cialis tadalafil 20 mg cialis prices in england cialis reviews
buy cheap cialis in canada جمعه 9 آذر 1397 06:53 ب.ظ

With thanks. I value this.
how much does a cialis cost 5 mg cialis coupon printable cialis alternative tadalafil click here cialis daily uk cialis generico online prix cialis once a da cialis coupons printable overnight cialis tadalafil cialis wir preise
Cialis prices جمعه 9 آذر 1397 07:05 ق.ظ

Whoa all kinds of very good tips.
cialis patent expiration cialis generic tadalafil buy cilas cialis 100mg suppliers cialis en 24 hora cialis cost cialis australian price only here cialis pills acheter cialis kamagra generic cialis review uk
Cialis prices پنجشنبه 8 آذر 1397 07:52 ب.ظ

Thanks a lot, Lots of content.

warnings for cialis cialis side effects dangers cialis 5 mg scheda tecnica we like it cialis soft gel cialis pills cialis 20mg preis cf acquistare cialis internet cialis prezzo di mercato generic cialis 20mg tablets sublingual cialis online
Cialis generic پنجشنبه 8 آذر 1397 08:10 ق.ظ

Lovely stuff. Many thanks!
generic low dose cialis cialis cipla best buy no prescription cialis cheap cheap cialis costo in farmacia cialis buy name brand cialis on line we recommend cialis info cialis prezzo in linea basso wow cialis tadalafil 100mg when will generic cialis be available
Buy cialis online چهارشنبه 7 آذر 1397 07:17 ب.ظ

Kudos, I like this!
enter site very cheap cialis buy generic cialis viagra or cialis cialis great britain ou acheter du cialis pas cher cialis for daily use we use it 50 mg cialis dose cialis kaufen cialis side effects how do cialis pills work
buy generic cialis چهارشنبه 7 آذر 1397 07:36 ق.ظ

You said it very well..
free cialis cialis bula cialis reviews tadalafil tablets cialis canada on line cialis taglich tadalafil 20 mg tadalafil 20mg buy cialis uk no prescription ou acheter du cialis pas cher
فاطمه چهارشنبه 18 آذر 1394 06:34 ب.ظ
ممنون عزیزم
بهـــــاره .ش پاسخ داد:
شنبه 25 آبان 1392 08:48 ب.ظ
salam tarjome aliee,mamnoon,man tarjome chapter 3,4 az in ketabo niyaz daram mishe lotfan komakam konnin
بهـــــاره .ش پاسخ داد:
فصل سه رو دارم ترجمه می کنم. تقریبا نصفه است ترجمه اش.
شما دقیقا با کجاش مشکل دارید. بگید شاید بتونم کمکتون کنم.
ماسح سه شنبه 14 آبان 1392 10:33 ب.ظ
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر